Sanal Gerçeklik ve Tıp




Sanal gerçeklik günümüzde oldukça yaygınlaşan bir teknoloji. Genelde oyun oynamak için kullanılan bu teknoloji aslında sağlık sektöründe hekimlere ve hastalara birçok kolaylık getirmeye aday. Alzheimer hastalığının erken tanısından tedavisine, kronik ağrısı olan hastaların tedavisinden Parkinson hastalarında yürümeyi kolaylaştırmaya sağlık alanında birçok kullanım alanı mevcut. Önümüzdeki on yıl içerisinde sağlık alanındaki ilerlemelerin büyük bir çoğunluğu sanal gerçeklikle ilgili olacak ve şu anda tedavisi olamayan bazı hastalıklar için bir umut ışığı olarak karşımıza çıkacak.

Sanal gerçekliğin ağrı kontrolündeki etkileri kanıtlanmıştır. İnsan beyninin ağrıyı algılamasını ve işlemesini engelleyerek hasta konforunu arttırmaktadır. Hasta kendisini doğada bir gezintinin içinde ya da gökyüzünde uçarken hissederek vücudundaki ağrıyı algılama oranını azaltmaktadır. Sanal gerçeklikle ağrı tedavisi hastaların hastanede kalış sürelerini kısaltmakta, tedavi sürecinin maliyetini azaltmakta ve hasta konforunu arttırmaktadır. Ağrı ile ilgili benim en beğendiğim kullanım alanı kan vermekten ya da diğer basit tıbbı girişimlerden korkan 5-12 yaş çocuklar için tasarlanmış sanal gerçeklik oyun ve videoları. Çocuklar bu tarz tıbbı işlemleri sanal gerçeklik videosu izlerken daha kolay ve ağrısız yaptırmaktalar, yurtdışında birçok hastanede çocuklar üzerinde bu yöntem uygulanmakta ve faydalı sonuçlar elde edilmekte. Karuna VR isimli yazılım firması kronik ağrı tedavisinde hastaların öğrenilmiş ağrı ve motor bozukluğun üstesinden gelmelerine yardımcı olma amaçlı ağrı eğitimi, kademeli motor görüntüleme ve hareket biliminden yararlanan bir teknoloji geliştirdi. Yazılım hastaların beyin uyumsuzluğunu gidermeye yardımcı görsel ve hareket tabanlı deneyimler sunan bir sanal gerçeklik teknolojisi kullanmakta. Oncomfort isimli firmanın geliştirdiği AQUA isimli yazılım ise operasyonlardan önce hastalarda oluşan stres durumunu sanal gerçeklik kullanarak azaltmayı hedeflemiş ve çok başarılı sonuçlar elde etmiş. Yazılımı operasyonları öncesinde hastalarında kullanan doktorlar ameliyat sonuçlarının daha başarılı olduğunu belirtmişler.

Sanal gerçekliğin bir kullanım alanı erken tanı konması çok zor bir hastalık olan Alzheimer hastalığıdır. Hafif bilişsel bozulma demans hastalığının erken bir aşamasıdır ve bu hastalarda Alzheimer gelişme riski yüksektir. Sanal gerçeklik kullanarak Cambridge Üniversitesi nörolojik bilimler bölümünde yapılan bir çalışmada hafif bilişsel bozulması olan ve olmayan kişilere sanal gerçeklik gözlüğü ile yürüme testi yaptırılmış, BOS (beyin omurilik sıvısı) örnekleri alınmış ve karşılaştırma yapılmış. Hafif bilişsel bozulması olan hastaların BOS örneklerinde Alzheimer ile ilişkili biyobelirteçler araştırılmış ve yüksek saptanan tüm hastaların sanal gerçeklik kullanılarak yapılan yürüme testinde başarısız olduğu bulunmuş. Bu çalışmaların Alzheimer hastalığı ile ilgili ilaç geliştirme aşamasında ve tanı koymayı hızlandırmada oldukça önemli bir rol oynayacağı aşikardır. Ayrıca sanal gerçeklik kullanarak Alzheimer hastalarının beyinlerinin uyarılara verdikleri tepkiler hastalığın ilerlemesini yavaşlatmakta hatta beyin fonksiyonlarında az da olsa düzelme sağlayabilmektedir. Bu hastaların eski anıları hatırlamalarına, agresifliklerini azaltmaya ve bakıcıları ile daha iyi ilişkiler kurmalarına yardımcı olmaktadır.

Cerrahi işlemler öncesi hastaların üç boyutlu görüntülerinin sanal ortamda incelenmesi cerrahlara operasyon anında büyük kolaylıklar sağlamakta ve ameliyat edecekleri alanı daha detaylı görmelerine olanak sağlamaktadır. Bilgisayarlı tomografi görüntülerinin sanal ortama aktarılmasıyla hasta değerlendirme yöntemi yurtdışında birçok hastanede kullanılmaktadır. Ayrıca laparoskopik cerrahi gibi çok fazla pratik yapmayı gerektiren prosedürlerin öğrenilmesinde sanal gerçeklik eğitim için çok iyi bir alternatiftir. Cerraha gerçek hastaya müdahale ediyormuş hissini en üst düzeyde vererek cerrahın işlemle ilgili tecrübe ve becerisini arttırma konusunda son derece faydalıdır. Tıp eğitiminde insan vücudunun sanal ortamda anatomik olarak incelenmesi A.B.D. de anatomi pratiklerinin sık kullanılan bir yöntemi haline gelmiştir.

Otizmli kişilerin sosyal ve iletişim becerilerini arttırmak amacıyla sanal gerçeklik programlarının kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmakta. Otizmli kişiler bu VR programları sayesinde bulundukları ortamlara daha rahat uyum sağlayabilmekte ve anksiyete seviyelerinde ciddi azalmalar olmaktadır. Flerotech isimli şirket Philadelphia Üniversitesi çocuk hastalıkları bölümü ile birlikte otizmli çocukların sosyal hayata adaptasyonlarını kolaylaştırma amaçlı sanal gerçeklik çalışmaları yürütmekte. Bu çalışmaların içeriğinde hayvanat bahçesi gezisi, selamlaşmalar, restoranda yapılacak davranışlar, temel öğrenme hedefleri, karşıdan karşıya geçme, polis ile ilişkiler, sınıfta ders dinleme gibi sanal videolar mevcut. Otizmli kişilerin bu videoları sanal gerçeklik ortamında izleyerek bu tarz ortamlara adaptasyonlarını kolaylaştırmayı ve tedirginliklerini azaltmayı hedeflemekteler.

Fizik tedavi alanında da özellikle ampüte ekstremitesi olan hastaların yürüme egzersizleri sanal gerçeklik ortamında daha kolay bir şekilde yapılabilmekte, fantom ağrısı olarak tarif edilen olmayan ekstremitede hissedilen ağrı hissinin azalmasında fayda sağlamaktadır. Protez bacağı olan kişilerin protez bacağa alışma aşaması sanal gerçeklik kullanımı ile hızlanmakta ve hasta konforu artmaktadır.

Geleceğin teknolojisi olan ve bu teknolojiye hükmedenin Dünyaya hükmedeceği gelecek 10 yıl içerisinde umarım ülke olarak sanal gerçeklik ve yazılımları ile ilgili ciddi aşamalar kaydeder ve dünya pazarındaki yerimizi alırız.


İlgili Etiketler

İlgili etiket bulunamamıştır.


Okuyucu Yorumları