1.

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının; (a) bendinin birinci alt bendinde aşağıdaki şekilde, üçüncü ve sekizinci alt bendinde yer alan “4000” ibaresi “3500” olacak şekilde, beşinci alt bendinin sonunda aşağıdaki cümle eklenmiş ve on ikinci alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (b) bendinde yer alan “%14” ibaresi “%17.4” şeklinde değiştirilerek, (c) bendinin birinci alt bendinin sonunda aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

Öneri: Kayıtlı nüfusun birim başına 3500’e çekilmesi olumlu iken, katsayının değişmemesi aile hekiminin gelir kaybına sebep olacaktır. Tavan nüfus 3500’e düştüğünde kişi çarpanı aynı oranda artırılmalıdır. On binde 5,22 olan katsayı 5,97 olarak güncellendiğinde nüfus düşüşü nedeniyle meydana gelecek gelir kaybının önüne geçilecektir.

2. 

“1) Kayıtlı kişilerden;

i) Gebeler ve lohusalar için (3) katsayısı,

ii) Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlüler ,ç,n (2.25) kaysayısı,

iii) 0-28 gün nüfus grubu için (5) katsayısı, 

iv) 29-365 gün nüfus grubu için (2) katsayısı,

v) 13-59 ay nüfus grubu için (1,6) katsayısı,

vi) 65 yaş ve üstü nüfus grubu için (1,6) katsayısı,

vii) Diğer kişiler için ilgili yaş gruplarının, sağlık kurumlarına yıllık başvuru sayısı, nüfus grubunun sağlık ihtiyaçları ile birim türüne göre her yılın ocak ayında Başkanlıkça belirlenen ve ağırlıklı ortalaması (0,79) olan katsayısı

esas alınır. Ancak, son altı ayda birime müracaat etmeyen nüfus grupları için belirlenen katsayının yarısı esas alınır”

Öneri: vii fıkrasındaki “Ancak son altı ayda birime müracaat etmeyen…” kısmı çıkarılmalıdır. Kişilerin aile hekimlerine yönelik sorumlulukları bulunmaz iken aile hekimini ziyaret etmemesinden kaynaklı aile hekimine yapılacak ödeme düşürülmektedir. Eğer kişilerin aile hekimlerinin takibine girmeleri isteniyor ise buradaki altı ay “son bir yılda birime müracaat etmeyen” şeklinde değiştirilmelidir. Literatürde 5-18 yaşları ve 40-65 yaşları arasında yılda bir kez, 18-40 yaşları arasında hastalığı yok ise iki yılda bir kez tarama muayenesinden geçmesi önerilmektedir. Ayrıca 3500 kişinin aile hekimini altı ayda bir ziyaret etmesi günlük 26 kişinin (3500/6 ay/22 iş günü=26,51) ziyaret etmesi anlamına gelmektedir. Bu durum aile hekimliklerinde yoğunluğa neden olacaktır.

3.   

“12) Aile hekimine;

i) Günlük muayene sayısının;

a. Hedef muayene sayısına oranının 0,5-1 (1 hariç) arasında olması halinde, günlük muayene sayısı ile doğru orantılı artacak şekilde tavan ücretinin %22,05’i ila %44,1’i, 

b. Hedef muayene sayısı oranının 1 ve üzerinde olması halinde tavan ücretinin %44,1’i, 

ii) Kronik hastalık için belirlenen aylık hedef nüfusun;

a. %40’ını taraması halinde tavan ücretin %18,9’u,

b. %70 ve üzerini taraması halinde tavan ücretin %27,8’i,

Öneri: b) fıkrasının ii) alt bendinde

a) %40’ını taraması halinde tavan ücretin 18,9’u, 

b) %50’sini taraması halinde %25,2’si, 

c) %60’ını taraması halinde %31,5’i, 

d) %70’ini taraması halinde %37,8’i şeklinde kademelendirilmesi daha uygun olacaktır.

4. 

iv) Aile hekimliği birimi memnuniyet oranının il oranının üzerinde olması halinde tavan ücretin %6,3’ü,

Öneri: Bu maddenin “belirlenen hedef sayıdaki kişiye içeriği Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek olan “sağlık okuryazarlığı eğitimi”nin verilmesi halinde tavan ücretin %6,3’ü,” şeklinde değiştirilmesi ile sağlık okur yazarlığını öne çıkartılmış olacaktır. Diğer yandan hasta memnuniyet düzeyinin hekim üzerindeki olumsuz baskısı oluşmayacaktır.

5.  Aile Sağlığı Çalışanlarının ek ödemede;

vii) Diğer kişiler için ilgili yaş gruplarının, sağlık kurumlarına yıllık başvuru sayısı, nüfus grubunun sağlık ihtiyaçları ile birim türüne göre her yılın ocak ayında Başkanlıkça belirlenen ve ağırlık ortalaması (0,79) olan katsayısı

esas alınır. Ancak son altı ayda birime müracaat etmeyen nüfus grupları için belirlenen katsayının yarısı esas alınır.”

Öneri: Madde 21’in c bendindeki bu ibaredeki “Ancak son altı ayda birime müracaat etmeyen…” kısmı çıkarılmalıdır. Kişilerin aile hekimlerine yönelik sorumlulukları bulunmaz iken aile hekimini ziyaret etmemesinden kaynaklı aile sağlığı çalışanına yapılacak ödeme düşürülmektedir. Eğer kişilerin aile hekimlerinin takibine girmeleri isteniyor ise buradaki altı ay “son bir yılda birime müracaat etmeyen” şeklinde değiştirilmelidir. Literatürde 5-18 yaşları ve 40-65 yaşları arasında yılda bir kez, 18-40 yaşları arasında hastalığı yok ise iki yılda bir kez tarama muayenesinden geçmesi önerilmektedir.

6. Aile Sağlığı Çalışanlarının teşvik ödemelerindeki oranların kademelendirilmesi;

ii) Kronik hastalık için belirlenen aylık hedef nüfusun;

a) %40’ını taraması halinde tavan ücretin %1,5’i,

b) %70 ve üzerini taraması halinde tavan ücretin %3’ü,

Öneri: 

a) %40’ını taraması halinde tavan ücretin 1,5’i, 

b) %50’sini taraması halinde %2’si, 

c) %60’ını taraması halinde %2,5’i, 

d) %70’ini taraması halinde %3’ü şeklinde kademelendirilmesi daha uygun olacaktır.

Sonuç: Aile Hekimliğinin etkinliğinin ve verimliliğinin artırılması ve sağlık sisteminin bileşenleri ile entegre edilmesi kaçınılmazdır. Bu yönetmelik ile aile hekimliği uygulamasının daha verimli hale gelmesi amaçlanmış ancak aile hekimlerinin ve aile sağlığı çalışanlarının ana gelirleri kişilerin altı ayda bir aile hekimlerine uğramalarına bağlanmıştır. Diğer yandan beş madde teşvik uygulamasının getirilmesi olumlu olmakla birlikte “aile hekimliği biriminin memnuniyet oranının il oranının üzerinde olması” fıkrasında belirtilen hasta memnuniyetinin öne çıkarılması hekimlik mesleğinin uygulanmasında sakıncalar içermektedir. Bunun yerine “sağlık okuryazarlığı eğitiminin” teşvik olarak belirlenmesi daha uygun olacaktır. 

Yönetmelik taslağı ve eklerine bu linkten ulaşabilirsiniz.