MIT araştırmacıları, oruç tutmanın bağırsak kök hücrelerinin yenilenmesine ve yaraların iyileşmesine yardımcı olduğunu, ancak aynı zamanda farelerde daha yüksek kanser riskiyle sonuçlandığını bildirdi.

Düşük kalorili diyetler ve aralıklı oruç, hem insanlarda hem de diğer birçok organizmada çeşitli sağlık yararları sağlıyor: Yaşla ilişkili hastalıkların başlamasını geciktirebilir ve ömrü uzatabilir.

MIT tarafından yapılan önceki çalışmalar, oruç tutmanın bağırsak kök hücrelerinin yenileyici yeteneklerini artırarak bağırsakların yaralanma veya iltihaplanmalardan kurtulmasına yardımcı olduğunu göstermişti. Ancak, bu sürecin olumsuz bir tarafı da var: Kanserli mutasyonlar yenilenme döneminde meydana geldiğinde, farelerin erken evre bağırsak tümörleri geliştirme olasılığı daha yüksek oluyor.

MIT Biyoloji Bölümü'nden Doçent Dr. Omer Yılmaz, "Daha fazla kök hücre aktivitesi yenilenme için iyidir, ancak zamanla aşırıya kaçan bu durum, olumsuz sonuçlar doğurabilir" dedi. Yılmaz, orucun insanlarda benzer etkileri olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu ekledi.

Yenilenmenin Ardındaki Mekanizma

Yılmaz'ın laboratuvarı, birkaç yıldır oruç ve düşük kalorili diyetlerin bağırsak sağlığını nasıl etkilediğini araştırıyor. Yeni çalışmalarında, araştırmacılar kök hücre yenilenmesinin oruç sırasında baskılandığını ancak orucun ardından gelen "yeniden beslenme" döneminde hızla arttığını buldular. Çalışmada, fareler 24 saatlik oruç tutup sonrasında serbestçe beslenmeye bırakıldığında, kök hücrelerin çoğalma yeteneklerinin en yüksek seviyeye ulaştığı görüldü.

Araştırmacılar, bu hücrelerin, hücre büyümesi ve metabolizmasında rol oynayan mTOR adlı bir sinyal yolu aracılığıyla aktive olduğunu keşfettiler. Bu süreç, hücrelerin protein sentezini artırmasına ve yeni hücreler üreterek bağırsak duvarını yeniden oluşturmalarına yardımcı oluyor.

Ancak bu artan yenilenme durumu, hücrelerin kansere dönüşme olasılığını da artırıyor. Araştırma, kanserle ilişkili mutasyonların oruç sonrası yeniden beslenme aşamasında meydana geldiğinde, polip oluşturma olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Diyet Stratejilerine Dikkat Edilmeli

Yılmaz, orucun bağırsak dokusunu radyasyon tedavisi veya diğer yaralanmalar sonrası onarmak için önemli faydalar sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak, oruç sonrası mutajenlere maruz kalma durumunda kanser riskinin artabileceğine dikkat çekiyor.

Kaliforniya Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ophir Klein, "Bu ilginç çalışma, gıda tüketimi, kök hücre biyolojisi ve kanser riski arasındaki karmaşık etkileşimi ortaya koyuyor" diyerek, diyet tabanlı stratejilerin planlanırken dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.