Yeni bir araştırma, hamilelikte ve erken çocukluk döneminde plastik ürünlerde bulunan bazı kimyasallara maruz kalmanın, çocuklarda astım ve alerji riskini artırabileceğini ortaya koydu. Çalışma, saygın bilimsel dergilerden biri olan Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology'de yayımlandı.

Avustralya, Kanada ve ABD'den 5.306 çocuğun sağlık verilerini inceleyen bilim insanları, özellikle şampuan, oyuncak ve gıda ambalajlarında bulunan fitalat ve bisfenol gibi maddelerin, çocuklarda nefes darlığı, astım, alerjik nezle ve egzama gibi rahatsızlıklarla bağlantılı olduğunu belirledi.

En riskli dönem: Hamileliğin ilk ayları

Araştırmaya göre, annenin hamileliğin özellikle ilk ve ikinci trimester döneminde bu kimyasallara maruz kalması, çocukta astım riskini iki katına kadar çıkarabiliyor. Fitalat türevi olan MCPP maddesi, hem doğum öncesi hem de doğum sonrası dönemde çocuklarda nefes problemleriyle en çok ilişkilendirilen kimyasal oldu.

Özellikle hamileliğin ilk üç ayında maruz kalınan BPS adlı madde astım riskini 2,5 kat artırırken, ikinci üç ayda karşılaşılan DBP ve BBzP gibi fitalatlar da benzer şekilde risk oluşturdu.

Günlük hayatta sıkça karşılaşıyoruz

Fitalatlar ve bisfenoller, plastiklerde, kozmetik ürünlerinde, temizlik malzemelerinde ve hatta bazı oyuncaklarda bile bulunabiliyor. Bu maddelerin, hormonal sistemi etkileyerek çocukların solunum yollarını ve bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebileceği düşünülüyor.

Araştırmada, özellikle doğum sonrası dönemde bu maddelere daha fazla maruz kalan çocuklarda hırıltılı solunum (wheezing) riskinin %14 oranında arttığı gözlemlendi.

Bazı sonuçlar şaşırttı

Araştırmada dikkat çeken bir başka bulgu ise yüksek moleküllü bazı fitalatların egzama riskini düşürebileceği yönünde oldu. Ancak uzmanlar, bu sonucun nedeninin net olmadığını, örneğin egzamaya sahip çocukların daha fazla kozmetik ürün kullanması gibi etkenlerin tabloyu tersine çevirebileceğini belirtti.

Bisfenol A (BPA) gibi bazı kimyasallar için doğrudan bir risk saptanamadı; ancak bunun sebebi, bu maddelerin bazı örneklerde çok düşük seviyelerde tespit edilmesi olabilir.

Uzmanlar uyarıyor

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların bireysel düzeyde küçük etkiler gösterdiğini ancak toplum genelinde önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade ediyor. Bilim insanları, hamilelik ve erken çocukluk döneminde plastik kaynaklı kimyasallara maruziyetin azaltılması gerektiğini vurguluyor.

Özetle, bu çalışma anne adaylarına ve ailelere, gündelik hayatta kullanılan ürünlerin içeriğine dikkat etmeleri gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.