ABD’de yapılan yeni bir araştırma, hasta muayenelerini kaydederek hekimlerin elektronik sağlık kayıtlarına aktarılacak notları otomatik olarak hazırlayan yapay zekâ tabanlı yazıcıların (generative AI scribes) doktorlarda tükenmişliği önemli ölçüde azalttığını ortaya koydu.

Mass General Brigham ve Emory Healthcare merkezlerinde yürütülen ve sonuçları JAMA Network Open dergisinde yayımlanan çalışmaya 1.400’den fazla hekim ve ileri düzey sağlık çalışanı katıldı. Araştırmada, yapay zekâ yazıcıların kullanımı ile Mass General Brigham’da 84 gün sonunda tükenmişlik oranında %21,2 azalma, Emory Healthcare’de ise 60 gün sonunda %30,7 oranında iyileşme saptandı.

Mass General Brigham Baş Tıbbi Bilgi Sorumlusu Dr. Rebecca Mishuris, “Bu teknoloji sayesinde hekimler bilgisayar başında vakit kaybetmeden hastalarıyla yüz yüze daha fazla iletişim kurabiliyor. Gecelerini ve hafta sonlarını geri kazandıklarını söylüyorlar. Hekim tükenmişliğine bu düzeyde etki eden başka bir müdahale yok” ifadelerini kullandı.

ABD’de doktorların yarısından fazlasının tükenmişlik yaşadığı biliniyor. Elektronik kayıtlarla uğraşma zorunluluğu, özellikle mesai saatleri dışında yapılan not tamamlama süreçleri, bu duruma en çok katkı sunan etkenler arasında gösteriliyor. Brigham and Women’s Hospital’dan Dr. Lisa Rotenstein ise “Tükenmişlik sadece hekimleri değil, hasta güvenliği ve sağlık hizmetine erişimi de olumsuz etkiliyor. Bu nedenle yapay zekâ yazıcıların ölçeklenebilir bir çözüm olarak daha fazla incelenmesi gerekiyor” dedi.

Araştırmaya göre kullanıcıların önemli bir kısmı, yapay zekâ yazıcıların hastalarla daha fazla temas sağladığını, iş doyumunu artırdığını ve mesleki mutluluğu yeniden kazandırdığını belirtti. Ancak bazı katılımcılar, not yazımına ek süre getirebildiğini veya belirli branşlarda verimliliğin düşük kaldığını dile getirdi.

Mass General Brigham’da Temmuz 2023’te 18 hekimle başlayan pilot uygulama, Temmuz 2024’te 800’den fazla hekime ulaştı. 2025 Nisan itibarıyla 3.000’den fazla hekim bu teknolojiyi rutin olarak kullanıyor. Yıl içinde hemşireler, fizyoterapistler ve konuşma terapistleri gibi diğer sağlık profesyonellerine de yaygınlaştırılması planlanıyor.

Araştırmacılar, yapay zekâ yazıcıların uzun vadede tükenmişliği azaltma potansiyelinin yüksek olduğunu ancak teknolojinin gelişimiyle birlikte sonuçların sürekli değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.