Bilim insanları, hamilelikte yaşanan stresin bağışıklık hücrelerini etkileyerek yenidoğanlarda egzama gelişimine yol açabileceğini ortaya koydu. Fareler üzerinde yapılan deneysel çalışmada, prenatal stresin (hamilelik dönemindeki stres) mast hücreleri ve duyu nöronlarını yeniden şekillendirdiği, bunun da cilt bariyerini zayıflatarak erken dönemde egzamaya zemin hazırladığı görüldü.

Çalışmanın Ayrıntıları

Araştırmada hamile fareler, gebeliğin 13. ile 18. günleri arasında günde üç kez 30 dakika parlak ışığa maruz bırakıldı. Stresin anne ve yavruların kilosu üzerinde etkisi gözlenmedi. Ancak yavruların ciltlerinde su kaybının arttığı ve bağışıklık sistemi ile ilgili bazı iltihap belirteçlerinin yükseldiği tespit edildi.

Kontrol grubundaki yavrularda cilt tahrişi oluşturacak basit mekanik uygulamalar iltihaplanmaya neden olmazken, stresli annelerden doğan yavruların ciltlerinde egzamaya benzer lezyonlar gelişti. Bu lezyonların çocukluk çağındaki egzamaya benzediği, fakat zamanla kaybolduğu belirtildi.

Mast Hücreleri ve Hormonların Rolü

Araştırmacılar, stresin özellikle mast hücreleri üzerinde değişikliklere yol açtığını ve bu hücrelerin doğumdan itibaren aşırı derecede aktive olduğunu belirledi. Ayrıca, stres hormonlarından kortikosteronun amniyotik sıvıda yükseldiği ve bu hormonun doğrudan mast hücrelerini uyardığı gösterildi.

İlginç bir şekilde, kortikosteron üretimi engellendiğinde yavruların egzamaya karşı büyük ölçüde korunduğu görüldü. Bu da stres hormonlarının, cilt bariyerini zayıflatan temel etken olabileceğini düşündürüyor.

İnsanlar İçin Ne İfade Ediyor?

Araştırmacılar, insan fetüsünde de mast hücrelerinin benzer özellikler taşıdığını ve hamile kadınlarda yüksek kortizol seviyelerinin çocuklarda egzama riskini artırabileceğini belirtiyor. Ancak bu ilişkinin insanlarda kesin olarak kanıtlanmadığı, daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.

Sonuç

Çalışma, anne adaylarının gebelikte yaşadığı stresin, bebeklerde cilt bariyerini zayıflatarak egzama riskini artırabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanlarına göre bu bulgular, “atopik yürüyüş” olarak bilinen; egzamadan gıda alerjilerine ve astıma uzanan sürecin erken dönemde başlamasına ışık tutabilir.