ABD’de yapılan yeni bir araştırma, düşük lif içeren ve işlenmiş gıdalara dayalı beslenmenin yaşlı bireylerde duygusal hafızayı sadece birkaç gün içinde olumsuz etkileyebileceğini ortaya koydu.

Ohio State University bünyesinde yürütülen ve sonuçları Brain, Behavior, and Immunity dergisinde yayımlanan çalışmada, özellikle lif eksikliğinin yaşlı beyin üzerinde dikkat çekici bir etkisi olduğu belirlendi.

Araştırmaya göre, yüksek yağlı ya da yüksek şekerli olması fark etmeksizin tüm rafine diyetlerin ortak noktası liften yoksun olmaları. Çalışmada, yaşlı sıçanlara üç gün boyunca farklı içeriklerde (yüksek yağ, yüksek şeker, düşük yağ, düşük şeker kombinasyonları) rafine diyetler verildi. Sonuçta, bu diyetlerin tamamının beynin duygusal hafızadan sorumlu bölgesi olan amigdala üzerinde olumsuz etki oluşturduğu görüldü.

Araştırmanın eş yürütücülerinden Ruth Barrientos, amigdalanın özellikle korku ve olumsuz deneyimlerle ilgili öğrenme süreçlerinde kritik rol oynadığını belirterek, “Rafine diyetlerin tümü, içerikleri ne olursa olsun, amigdala kaynaklı hafızayı bozdu” dedi.

Lif Eksikliği ve Beyin İltihabı Bağlantısı

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise bağırsakta lifin parçalanmasıyla üretilen “bütirat” adlı moleküldeki azalma oldu. Liften yoksun diyet uygulanan yaşlı hayvanlarda bütirat seviyelerinin belirgin biçimde düştüğü saptandı.

Bilim insanlarına göre bütiratın anti-inflamatuar (iltihap azaltıcı) etkisi bulunuyor ve kan-beyin bariyerini geçebiliyor. Bu nedenle lif eksikliğine bağlı bütirat azalmasının beyinde kontrolsüz inflamasyona yol açabileceği düşünülüyor.

Çalışmada ayrıca yaşlı beyin hücrelerindeki mitokondrilerin enerji üretim kapasitesinin azaldığı ve genç beyin hücrelerine kıyasla çevresel değişimlere daha zayıf yanıt verdiği belirlendi.

Obezite Beklenmeden Bilişsel Etki Ortaya Çıkıyor

Araştırmacılar, bilişsel bozulmanın yalnızca obeziteye bağlı olmadığına dikkat çekti. Bulgular, sağlıksız beslenmenin beyin üzerindeki olumsuz etkilerinin kilo artışı gelişmeden önce de ortaya çıkabileceğini gösteriyor.

Uzmanlar, özellikle yaşlı bireylerde liften zengin beslenmenin önemine vurgu yaparken, ilerleyen çalışmalarda lif ya da bütirat takviyesinin bilişsel işlevleri iyileştirip iyileştiremeyeceğinin araştırılacağını belirtti.