Türkiye'de 2018-2022 yılları arasında gerçekleştirilen yeni bir araştırma, ilaç kullanımıyla gerçekleşen intihar vakalarının çarpıcı bir profilini ortaya koydu. Araştırmaya göre, bu vakaların yarısından fazlasında bilinen bir psikiyatrik hastalık yokken, en çok tercih edilen ilaç grubu ise şaşırtıcı bir şekilde kalp ve metabolizma ilaçları oldu.

Adli Tıp Kurumu ve çeşitli üniversitelerden uzmanların yer aldığı bir ekip tarafından yürütülen "Türkiye’den Beş Yıllık Retrospektif Bir Çalışma: İlaç Kaynaklı İntihar Ölümlerinin Psikolojik Otopsisi" başlıklı araştırma, Journal of Forensic Psychology Research and Practice dergisinde yayımlandı. Toplamda 267 vakanın incelendiği bu çalışma, intihar önleme stratejileri için kritik veriler sunuyor.

Vakaların Profili: Kimler Risk Altında?

Araştırma sonuçlarına göre, hayatına son veren bireylerin yaş ortalaması 40 olarak belirlenirken, vakaların %51,7’sini erkekler, %48,3’ünü ise kadınlar oluşturuyor. Sosyo-ekonomik veriler ise dikkat çekici:

• Medeni Durum: Ölenlerin %40,4'ü bekâr bireylerden oluşuyor.
• İstihdam: %20,2'sinin işsiz olması, ekonomik kırılganlığın önemli bir risk faktörü olduğunu gösteriyor.
• Yerleşim: Vakaların %91,4 gibi büyük bir çoğunluğu şehir merkezlerinde yaşıyordu.

Şaşırtan Bulgu: Sadece Psikiyatrik İlaçlar Değil!

Haberin en dikkat çekici noktalarından biri, intihar yönteminde kullanılan ilaç türleri. Genel kanının aksine, sadece antidepresanlar değil, kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar da listede üst sıralarda yer alıyor:

• Metabolizma ve Kalp İlaçları (%28,1): En çok tercih edilen ilaç grubu olarak öne çıkıyor.
• Antidepresanlar (%22,8): İkinci sırada yer alıyor.
• Antipsikotikler (%10,5): Üçüncü sırada bulunuyor.

Kullanılan spesifik etken maddeler arasında Quetiapine, Venlafaxine ve diyabet ilacı Metformin en sık rastlananlar arasında.

Cinsiyete Göre Motivasyonlar Farklılaşıyor

Araştırma, erkekler ve kadınlar arasındaki intihar nedenlerinin farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor:

• Kadınlar: İkili ilişkilerde yaşanan çatışmalar (%64,7) ve tartışmalar sonrası bu kararı alıyor.
• Erkekler: Sosyo-ekonomik stres faktörleri (%33,9) ve sağlık sorunları, erkeklerde daha belirgin nedenler olarak öne çıkıyor.

"Bilinen Bir Hastalığı Yoktu" Diyenlerin Oranı %61

Araştırmanın belki de en önemli bulgusu, vakaların %61’inde daha önce tanısı konmuş bir psikiyatrik bozukluk bulunmaması. Bu durum, intihar eyleminin yalnızca klinik bir hastalık sonucu değil, ani gelişen krizler ve çevresel stres faktörleri tetiklendiğinde de gerçekleşebileceğini gösteriyor.

Uzmanlardan Kritik Uyarılar

Araştırmacılar, bu veriler ışığında şu çözüm önerilerini vurguluyor:

• İlaç düzenlemelerinin (reçeteleme ve erişim) daha güvenli hale getirilmesi.
• Cinsiyete özel önleme stratejilerinin geliştirilmesi.
• Ruh sağlığı hizmetlerine erişimin artırılması.

 

Kaynak: https://doi.org/10.1080/24732850.2025.2574881