Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen yeni bir pilot çalışma, acil servislerdeki yoğunluğu azaltmak amacıyla dikkat çekici bir yöntemi gündeme taşıdı. Araştırmada, yoğun hastanelerde yatak bekleyen ve durumu ağır olmayan hastalara, daha küçük hastanelere transfer olmayı kabul etmeleri halinde 300 ila 500 dolar arasında maddi destek verildi. Sonuçlar ise hem hasta memnuniyeti hem de güvenlik açısından dikkat çekici bulundu.

Acil servislerdeki yoğunluk küresel sorun haline geldi

Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi ABD’de de acil servislerde “boarding” olarak adlandırılan, hastaların yatış kararı verilmesine rağmen uzun süre acil serviste bekletilmesi önemli bir sorun olmaya devam ediyor. Çalışmada, büyük hastanelerin hem kendi bölgesindeki hastalara hem de çevre hastanelerden gelen sevklere hizmet vermesi nedeniyle kapasite sorunu yaşadığı belirtildi.

Araştırmacılar, özellikle kırsal bölgelerdeki küçük hastanelerin yeterince kullanılmadığını, buna karşın büyük merkezlerde aşırı yoğunluk oluştuğunu ifade etti.

Hastalara transfer karşılığında hediye kartı verildi

Indiana Üniversitesi Tıp Fakültesi öncülüğünde yürütülen çalışmada, yoğun bir bölgesel hastaneden iki farklı küçük hastaneye gönüllü transfer programı uygulandı.

Programa dahil edilen hastalara:

• Ücretsiz ambulans transferi,
• Yakınlarının ulaşım ve konaklama giderlerine destek amacıyla 300-500 dolar değerinde hediye kartı,
• Daha kısa sürede yatak ve servis imkanı

sunuldu.

Transfer edilen hastalar yaklaşık 2-4 saat içerisinde yeni hastanelerine ulaştırıldı.

Tüm hastalar memnun kaldı

Çalışmaya toplam 4 hasta dahil edildi. Hastaların tanıları arasında zatürre, kronik pankreatit atağı, sodyum düşüklüğü ve kafa travması sonrası gelişen yakınmalar yer aldı.

• Araştırmanın sonuçlarına göre:
• Hiçbir hastada transfer sonrası komplikasyon gelişmedi.
• Hastaların hiçbiri tekrar büyük hastaneye geri gönderilmedi.
• Ortalama hastanede kalış süresi 3,5 gün oldu.
• Tüm hastalar taburcu edilerek evlerine gönderildi.

Hasta memnuniyetini ölçmek için kullanılan “Net Tavsiye Skoru” (NPS) ise +75 olarak hesaplandı. Bu skor, hastaların uygulamadan oldukça memnun olduğunu gösterdi.

“500 dolar verdiler, tabii ki tavsiye ederim”

Araştırmada hastaların yorumlarına da yer verildi. Bir hasta, “Evet, bana 500 dolar verdiler. Elbette tavsiye ederim” ifadelerini kullanırken, başka bir hasta küçük hastanedeki hizmetten övgüyle söz ederek şunları söyledi:

“Bakım harikaydı. Her şeyi detaylı anlattılar. Kendimi değersiz hissetmedim.”

Bazı hastalar ise aynı odada enfeksiyon hastası bulunması gibi küçük sorunlardan bahsetti.

Yeni model yaygınlaşabilir mi?

Araştırmacılar, bu uygulamanın acil servis yoğunluğunu azaltabilecek yeni bir model olabileceğini düşünüyor. Özellikle büyük şehir hastanelerindeki yatak krizinin hafifletilmesi ve kırsal hastanelerin daha etkin kullanılması açısından sistemin dikkat çekici olduğu belirtiliyor.

Ancak çalışmanın yalnızca 4 hasta üzerinde yapılmış olması nedeniyle daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.

Uzmanlara göre gelecekte benzer sistemler, hasta güvenliği ve etik kurallar korunarak farklı sağlık sistemlerinde de uygulanabilir hale gelebilir.

Kaynak: Nancy Glober, et al. A Novel Pilot Program Using Patient Incentives to Address Emergency Department Boarding and Overcrowding: A Retrospective Observational Study. Academic Emergency Medicine, 2026; 33:e70359.

https://doi.org/10.1111/acem.70359