Yeryüzünde 250 bin, Türkiye’de ise 12 bin bitki türü bulunmaktadır.

Eczacılık, bitkilerin taşıdığı etken maddelerin, etkilerinin, kullanışlarının, yarar veya zararlarının öğretildiği tek meslek grubudur.

Özellikle biyolojik kaynaklı bir ilaç hammaddesi bulmak, üretmek veya geliştirmek botanik, farmakoknozi, biyoloji, farmakoloji, kimya ve toksikoloji gibi bilim dallarını içine alacak multidisipliner bir çalışma gerektirmektedir.

İlaç hammaddeleri, doğal, inorganik, mikroorganizma ve mantar, bitkisel veya hayvansal kaynaklı olabilmektedir. Drog dediğimiz şey, doğal kaynaklı ilaç hammaddeleridir.

Fitoterapi, phyton -bitki ve therapia- tedavi sözcüklerinin birleşmesinden oluşan bitkilerle tedaviyi ifade etmektedir.

Fitoterapi, rasyonel, kanıta dayalı, allopatik bir tedavi yöntemidir. Fitoterapi alternatif bir tedavi yöntemi değildir. Destekleyici veya tamamlayıcıdır. Tedavide fitofarmakalar (bitkisel ilaç), fitoterapötikler (bilimsel olarak tıbbi olduğu kanıtlanmış, bitkilerin çeşitli organlarından hazırlanan çeşitli ekstrelerle ürüne dönmüş ilaçlar) kullanılmaktadır.

Bitkisel ilaç, ham veya işlenmiş halde bitkinin çeşitli kısımlarını, standardize edilmiş ekstresini veya eksudasını (lateks, uçucu yağ, sabit yağ) taşıyan, etki şekli açıklanmış, kabul edilebilir güvenlik sınırlarında yan etkileri olan, GMP kuralları ile üretilmiş farmasötik formdaki ilaçlara denmektedir.

Burada standardizasyonun ne olduğunu açıklayalım. Bitkisel drogtan elde edilen ürünün bir madde üzerinden veya etkinliği bilinen bir grup madde üzerinden ayarlamasının yapılmasıdır. Örneğin, Ginkgo Biloba yaprakları kuru ekstresi %24 flavonoidler üzerinden standardize edilir.

Fitoterapide kullanılan preperat şekilleri tüm ilaç çeşitlerinde olduğu gibi tablet, draje kapsül, pastil, krem, pomad şurup, damla, yakı vs dir.

Fitoterapi Almanya’da Tıp Fakültelerinde zorunlu ders olarak okutulmaktadır. Ülkemizde de buna yönelik tavsiyeler bulunmaktadır. Aslında bu durum tavsiye olmaktan öte şu anda büyük bir zorunluluk haline gelmiştir.

Bir hekimin tıp fakültesinden mezun olduğunda, tıbbi bitkilerle ilgili hiçbir öğrenmemiş olması tedavi adına büyük bir boşluktur.

Hepimizin bildiği gibi bilim dünyasında her ne hikmet ise fitoterapiye ve bitkilere soğuk bakan bir kesim bulunmaktadır. Bu kesimin temel argümanı, bitkilerin güvenli metotlarla araştırılmadan ilaçmış gibi kullanılmasının ötesinde bitkilerle tedavinin güvenli olmadığına dair bir görüntü sergilemektedir. 

İkisi arasında büyük farklar vardır. Bilime, güvenliğe, araştırma ve geliştirmeye sonuna kadar EVET, ama önyargıya ve bağnazlığa HAYIR.

Anlamsız ve Bağnazca Bir Düşmanlığın Kurbanı: FİTOTERAPİ - 2 Bu araştırmalar yapılırken, olası tedavi etkinlikleri konusunda bilgi edinilmeye çalışılır. Preklinik çalışmaların en önemli özelliği ilacın toksik tesirlerini ortaya koymasıdır. Pek çok molekül daha başlangıç aşamasında, ortaya çıkan preklinik etkilerden dolayı devre dışı kalır.

Anlamsız ve Bağnazca Bir Düşmanlığın Kurbanı: FİTOTERAPİ - 3 Evet, bir molekülün 'ilaç' olarak nitelenebilmesi için, geçirmesi gereken yolculuğu bu şekilde özetlemiş olduk. Hepsi gereklimidir? Kesinlikle gereklidir. Bu konuda en küçük bir taviz verilmesi bile söz konusu olamaz. Bu aşamalara kimsenin de itiraz ettiğini düşünmüyorum.